Πάσχα (λίγα από τα παλιά έθιμα) - Το λουλούδι του Πάσχα- Λαζαράκια - Σταύρωση

Άρχισαν εδώ και μέρες οι προετοιμασίες για την γιορτή του  Πάσχα .
Μια γιορτή που μας δίνει την δυνατότητα να γνωρίσουμε τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου μας .

Μιλάμε για τις ετοιμασίες που έκαναν παλιά οι νοικοκυρές για να υποδεχτούν την Ανάσταση του Χριστού ( έβαφαν μόνες τους τα σπίτια τους ,  τα καθάριζαν , έπλαθαν και έψηναν τσουρέκια ,έβαφαν τα αυγά τους, στόλιζαν τον επιτάφιο , ετοίμαζαν την πατροπαράδοτη μαγειρίτσα ) . Τώρα τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά .

Μιλάμε για το παραδοσιακό βάψιμο των αυγών , τον καιρό εκείνο δηλαδή που δεν υπήρχαν βαφές για να βάψουν αυγά .
Οι μαγικοί τρόποι που έπαιρναν χρώμα τα αυγά ήταν με φύλλα από κρεμμύδια , με το ζωμό από τα κόκκινα παντζάρια , και με μαργαρίτες για κίτρινο χρώμα .

Ποια έθιμα γνωρίζουν τα παιδιά ;
Τι εικόνες μας έρχονται στο μυαλό ακούγοντας την λέξη Πάσχα ;


- Οι πασχαλίτσες 
-Το βάψιμο αυγών
- Οι λαμπάδες της εκκλησίας
-Τα σοκολατένια αυγά
- Ο επιτάφιος

Εκτός από τα γνωστά έθιμα , υπάρχουν και έθιμα που τηρούνται κατά τόπους. 

Είδαμε εικόνες από το έθιμο στην Κέρκυρα να βγάζουν το βράδυ του Μ. Σαββάτου από το παράθυρό τους γλάστρες ή στάμνες και και να τις σπάνε σε ανάμνηση των μπουμπουνιτών και της καταιγίδας που ακολούθησε μετά την Σταύρωση . 
Τα κόκκινα πανιά επίσης που βγάζουν οι χριστιανοί έξω από τα παράθυρά τους σε ανάμνηση της κόκκινης χλαμύδας που φόρεσαν στο Χριστό και τον οδήγησαν στην Σταύρωση . 

Τους μίλησα για το έθιμο που βίωνα πριν λίγα χρόνια στην Κύπρο όπου το Μ.Σάββατο από το πρωί μάζευαν και συγκέντρωναν ξύλα στην αυλή της εκκλησίας για το άναμμα της "Λαμπρατζιάς".Η φωτιά άναβε το Μ.Σάββατο και ήταν τόσο μεγάλη που κρατούσε μέχρι το πρωί της Κυριακής . Γύρω από την "Λαμπρατζιά" οι άνθρωποι ανταλλάσσουν ευχές αγάπης , λένε λόγια ζεστά μέσα στο πνεύμα της αγάπης . Την ώρα εκείνη δεν χωράνε μίση , δεν χωράνε αντιζηλίες και αντιπαλότητες γιατί η καρδιά τους είναι πια ζεστή .  

Μια κατασκευή με τα έθιμα του Πάσχα ..

Το κάθε παιδί ζωγράφισε από ένα αγαπημένο έθιμο του Πάσχα .

Ενώσαμε τα πέταλά μας και σχηματίσαμε το λουλούδι του Πάσχα !!

Σήμερα είδαμε στο youtube τις μικρές Λαζαρίνες και το έθιμο με τα στολισμένα καλαθάκια τους , και ακούσαμε τα κάλαντα του Λαζάρου.

Τα κάλαντα του Λαζάρου .

Ήρθε ο Λάζαρος , ήρθαν τα βάγια
Ήρθε και η Κυριακή , που τρων τα ψάρια .
-Πού σαι Λάζαρε ; Πού είναι η φωνή σου ;
Που σε γύρευε η μάνα κι η αδελφή σου ;

Ήμουνα στη γη βαθιά χωμένος
Κι από τους εχθρούς , εχθρούς
βαλαντωμένος.
Βάγια βάγια των βαγιών τρώνε ψάρια και κολιό
και την άλλη Κυριακή τρώνε το ψητό αρνί .


Σε πολλά μέρη της Ελλάδας για να απεικονίσουν την Ανάσταση του Λαζάρου δηλαδή την νίκη του Χριστού απέναντι στον θάνατο , έφτιαχναν ένα ομοίωμα του Λαζάρου και τραγουδούσαν .
Σταθήκαμε στην επεξεργασία του Λαζάρου .
Παρατηρήσαμε τα ρούχα του τα οποία και εντυπωσίασαν τα παιδιά .
Γιατί είναι άσπρα ;;
Εξηγήσαμε πως την εποχή εκείνη τα σώματα των νεκρών τα τύλιγαν με ένα λευκό σεντόνι.

Το Σάββατο του Λαζάρου συνηθίζεται οι νοικοκυρές να πλάθουν μικρά κουλουράκια που τους δίνουν το σχήμα ανθρώπου .
Αυτά τα κουλουράκια αναπαριστούν τον Λάζαρο τον οποίο ανάστησε ο Χριστός το Σάββατο πριν από την είσοδό του στην Ιερουσαλήμ .

Κατασκευή λαζαράκια .

Τα παιδιά κόβουν και τυλίγουν τα λαζαράκια τους με λευκό χαρτί . 

Από τη βάφτιση μέχρι το θάνατο , ο σταυρός είναι το στολίδι , το φυλαχτό και η δύναμη των Χριστιανών .
Οι σταυροί φέρνουν στο μυαλό μας την Σταύρωση και την Ανάσταση του Χριστού .

Κατασκευάσαμε και τον πρώτο μας σταυρό του Πάσχα με πηλό . Τον στολίσαμε με αγριολούλουδα που μαζέψαμε από την αυλή μας . 

Σταυροί , ( κατασκευές προηγούμενων ετών ) .. 

Θεοφάνια ( Ήθη κι έθιμα )

       Όταν έγινε τριάντα χρονών ο Χριστός , πήγε στον Ιορδάνη ποταμό να τον βαφτίσει ο Ιωάννης ο Βαπτιστής. Την ώρα της βάφτισης , άνοιξαν οι ουρανοί και το Άγιο Πνεύμα , με μορφή περιστεριού , ήρθε και στάθηκε πάνω από το Χριστό , Κι από τα ουράνια ακούστηκε μια φωνή :
  - Αυτός είναι ο αγαπημένος μου Υιός .
     Τα Θεοφάνια ή Φώτα γιορτάζουμε τη βάφτιση του Χριστού και τη φανέρωσή του Θεού στους ανθρώπους . Την παραμονή , μέρα νηστείας , ο παπάς αγιάζει το νερό που είναι σε δοχεία , Μετά τη λειτουργία παίρνει από αυτό το αγιασμένο νερό , τον αγιασμό , και γυρνά να ραντίσει σπίτια και μαγαζιά .
 Τα παιδιά τραγουδούν τα κάλαντα .
       Τη μέρα των Φώτων , μετά τη λειτουργία, ο παπάς μοιράζει αγιασμό κι οι καμπάνες χτυπούν χαρούμενα . Οι πιστοί σχηματίζουν πομπή . Φτάνουν στο γιαλό , ο παπάς ρίχνει στη θάλασσα το σταυρό κι οι νέοι βουτούν στα κρύα νερά για να τον βρουν .
       Όλα τα πλεούμενα , σημαιοστολισμένα , γεμάτα κόσμο , σφυρίζουν . Όποιος βγάλει το σταυρό , τον γυρίζει και μαζεύει χρήματα για φιλανθρωπίες . Στο σπίτι , όλοι πίνουν τρεις γουλιές αγιασμό και ραντίζουν , να φύγει κάθε κακό . Οι χωρικοί ραντίζουν τα χωράφια και τα ζωντανά τους .
        Τα Φώτα είναι γιορτή με ξεχωριστή σημασία , ιδιαίτερα για τους θαλασσινούς .
        << Να πέσει ο σταυρός στη θάλασσα , να αγιάσουν τα νερά , ταξιδεύουν καλύτερα τα καράβια >> έλεγαν οι παλιοί ...

Το ποδαρικό ... ( ήθη κι έθιμα )

     Ξημέρωσε η πρώτη μέρα της καινούργιας χρονιά . Όλοι οι άνθρωποι ονειρεύονται ένα νέο ξεκίνημα , εύχονται να ζήσουν μια πιο ευτυχισμένη ζωή , καλύτερη από αυτήν που έζησαν τον παλιό χρόνο . Πιστεύουν πως μια καλή αρχή θα φέρει και ένα καλύτερο αύριο .
      Γι αυτό φροντίζουν όλα να ξεκινήσουν καλά το πρωί της πρώτης μέρας του καινούργιου χρόνου . Προσέχουν ποιος θα μπει πρώτος στο σπίτι , ποιος θα κάνει ποδαρικό και θα εξασφαλίσει την υγεία . την αφθονία και την ευτυχία για όλη την οικογένεια.
         Στα πιο πολλά μέρη , αυτός που θα μπει πρώτος , μπαίνει με το δεξί . Κάνει τρία βήματα και λέει :
   - Μέσα καλό !!!!!
      Ρίχνει ένα ρόδι να σπάσει μέσα στο σπίτι , για να πληθύνουν τα καλά . γυρίζει πάλι τρία βήματα πίσω και λέει :
      - Έξω κακό !!!!!!
      Τα μέλη της οικογένειας κι αυτός που έκανε το ποδαρικό τρώνε μια δαχτυλιά μέλι για να είναι γλυκιά η ζωή τους ολόκληρο το χρόνο . 

Ήθη κι έθιμα των Χριστουγέννων ..

Μεγάλη η γιορτή της γέννησης που μας γέμισε ελπίδα , σαράντα μέρες νηστεύουμε για να την υποδεχτούμε . Πολλά τα έθιμα που την αγκαλιάζουν .
Παλιά στόλιζαν το σπίτι με αειθαλή κλαδιά μυρτιάς ή κουμαριάς , με φρούτα και ξηρούς καρπούς .
Σήμερα με έλατο , με πολύχρωμα φωτάκια και γιρλάντες .
Παλαιότερα βράδυ, σήμερα χαράματα παραμονής .. τα παιδιά ξεχύνονται και λένε τα κάλαντα . Οι μεγάλοι δίνουν φιλοδώρημα , να πιάσουν οι ευχές .
    Σαν απόψε η Παναγιά θα γεννήσει το Χριστό .
Ανάβουμε φωτιά για να ζεσταθούνε μάνα και παιδί , έλεγαν οι χωρικοί . Η φωτιά αυτή έκαιγε μέρα νύχτα , ολόκληρο το δωδεκαήμερο . Το ένα κούτσουρο , προσεκτικά διαλεγμένο από δέντρο αγκαθωτό , το Χριστόξυλο το έραιναν με ξηρούς καρπούς .
      Οι νοικοκυρές έψηναν τα χριστόψωμα . Τα στόλιζαν με σταυρό και κάθε λογής πλουμίδια από ζυμάρι , για να γίνουν πραγματικότητα τα όνειρα της οικογένειας .
Τα έβαζαν στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι από αργά το βράδυ και στόλιζαν γύρω τους φρούτα ή ξηρούς καρπούς .
Ανήμερα τα Χριστούγεννα τα έκοβαν με ευχές .
     Ανοιχτό και φιλόξενο τα σπίτι , πλούσιο το τραπέζι , κότα , γαλοπούλα , χοιρινό , τυλιχτά φαγητά και γλυκά , που συμβολίζουν τα σπάργανα του θείου βρέφους .
 Το τραπέζι μένει στρωμένο για να φάει κι ο Χριστός .